12 con giáp trong văn hóa người Việt Nam

2015-07-30 18:52:52.0
2 con giáp ứng với 12 giờ trong ngày, 12 tháng trong năm, 12 năm trong một giáp – đó là những nền tảng quan trọng để tính lịch và là dấu hiệu để nhận đoán về số mệnh của từng người

MỤC LỤC

    Xưa nay nhiều người vẫn lầm tưởng rằng 12 con giáp có xuất xứ từ Trung Hoa. Tuy nhiên, mới đây, trong một công trình nghiên cứu về ngôn ngữ Việt cổ – nhà nghiên cứu ngôn ngữ học Nguyễn Cung Thông phát hiện ra nguồn gốc 12 con giáp có xuất xứ từ Việt Nam.
    12 con giáp


    Ngôn ngữ là “lá bùa” tổ tiên để lại.
    Theo văn hóa Phương Đông, lịch âm dương được xác lập theo chu kỳ thay đổi đều đặn của Mặt trăng. Do đó 12 con giáp ứng với 12 giờ trong ngày, 12 tháng trong năm, 12 năm trong một giáp – đó là những nền tảng quan trọng để tính lịch và là dấu hiệu để nhận đoán về số mệnh của từng người theo cung Hoàng Đạo.

    Trong lịch sử, Việt Nam và Trung Hoa có một thời kỳ giao lưu văn hoá ít nhất 2000 năm. Những đợt giao lưu văn hóa cứ tiếp biến và chồng chất lên nhau khiến cho dấu hiệu nhận biết nét riêng của từng dân tộc rất khó khăn. Thêm vào đó, các tài liệu xưa không còn nhiều, nếu còn cũng chỉ trong kho thư tịch Hán cổ khiến cho việc nghiên cứu hết sức rắc rối và phức tạp. Chính điều này đã đốc thúc nhà nghiên cứu ngôn ngữ Nguyễn Cung Thông cố công đi tìm cho bằng được những bí ẩn ngôn ngữ của tổ tiên mà theo ông đó là những “lá bùa” con cháu cần tìm lời giải. 

    Ông Thông cho biết, ông bắt đầu việc nghiên cứu tiếng Việt của mình vào những năm đầu thập niên 1970 tại nước Australia. Trong một lần nghiên cứu về nguồn gốc 12 con giáp để lần tìm cội nguồn tiếng Việt ông đã phát hiện ra một số từ Việt cổ mà người Việt đã dùng để chỉ về 12 con giáp có nguồn gốc lâu đời trước khi 12 con giáp xuất hiện ở Trung Hoa.

    Vào những ngày cuối năm con trâu, tại Viện Việt học ở thành phố Westminster (California, Mỹ) ông đã có một buổi thuyết trình những khám phá thú vị của mình với chủ đề “Vết tích của tiếng Việt cổ trong tiếng Hán”.

    “Tìm hiểu về gốc của tên mười hai con giáp là một cơ hội để ta tìm về cội nguồn tiếng Việt. Tên 12 con giáp là Tý/Tử, Sửu, Dần, Mão/Mẹo, Thìn/Thần, Tỵ, Ngọ, Mùi/Vị, Thân/Khôi, Dậu, Tuất, Hợi. Thoạt nhìn thì thập nhị chi trên có vẻ bắt nguồn từ Trung Quốc vì là những từ Hán Việt, nhưng khi phân tách các tiếng Việt, và thấy có những khác lạ, tôi đem so sánh trong hệ thống ngôn ngữ vay mượn thì sự thật không phải vậy” – ông Thông nói.

    Theo ông Thông thì tên 12 con giáp nếu đọc theo tiếng Bắc Kinh và bằng cách ghi theo phiên âm (pinyin): zi, chou, yín, măo, chén, sì, wè, wèi, shèn, yòu, xù, hài… hoàn toàn không liên hệ đến cách gọi tên 12 con giáp trong tiếng Trung Quốc hiện nay. Ngay cả khi phục hồi âm Trung Quốc thời Thượng Cổ thì vẫn không tương đồng với các cách gọi tên thú vật thời trước. Như vậy nếu có một dân tộc nào đó dùng tên 12 con thú tương tự như tên 12 con giáp ngày nay thì dân tộc đó phải có liên hệ rất khăng khít với nguồn gốc tên 12 con giáp này.

    Từ điều này, khởi đầu cho việc nghiên cứu ông đi tìm nguyên do vì sao trong 12 con giáp của Trung Quốc, con Mèo bị thay bởi Thỏ. “Người Trung Quốc dùng thỏ thay cho mèo (biểu tượng của chi Mão/Mẹo) vì trong văn hóa người Trung Quốc thỏ là một loài vật rất quan trọng và thường được ghi bằng chữ tượng hình là Thố, giọng Bắc Kinh, là từ viết bằng bộ nhân không có từ để chỉ mèo. Hầu như chỉ có dân Việt mới dùng mèo cho chi Mão: nguyên âm e hay iê là các dạng cổ hơn của a như kẻ/giả, vẽ/hoạ, xe/xa, khoe/khoa, hè/hạ, chè/trà, keo/giao, beo/báo… Vì thế mà mèo cũng là loài vật hiện diện trong đời sống dân Việt thường xuyên hơn” – ông Thông lý giải.

    Thời tiền Hán, tiếng Việt không có nhiều thanh điệu như bây giờ, nên sự khác biệt về thanh điệu không có gì lạ. Trong khẩu ngữ người Việt có cách dùng “chờ một tý” hay “chờ một chút”, “đưa chút tiền”, “đưa tý tiền”… vào thời tiền Hán, các câu trên đọc như giọng Huế (ít thanh điệu hơn so với giọng Hà Nội) thì thấy chút hay chụt/chuột chính là các cách đọc của Tý sau này.

    Vì sao Việt Nam không giữ được “thương hiệu”?

    Thực tế, đã từng có nhiều công trình của nhiều tác giả cố gắng chứng minh văn hóa Trung Quốc có xuất phát từ văn hóa Việt Nam như tác giả Lê Mạnh Mát qua cuốn “Lịch sử âm nhạc Việt Nam – từ thời Hùng Vương đến thời kỳ Lý Nam Ðế” hay tác giả Nguyễn Thiếu Dũng với cuốn “Nguồn gốc Kinh Dịch”… Hầu hết các cuốn sách này đều cho thấy chiều vay mượn văn hóa là từ phương Nam vào thời thượng cổ, chứ không phải là từ Bắc xuống Nam (cũng như các nước chung quanh) vào các đời Hán, Ðường lúc văn hoá Trung Quốc cực thịnh. Tuy nhiên không tác giả nào đề cập đến nguồn gốc tên 12 con giáp, và rất ít dùng cấu trúc của chữ Hán, Hán cổ cùng các biến âm trong cách lý giải.

    Trích lược bởi Phong Tục Tập Quán

    Tác giả: Thanh Ngân

    Bình luận

    Bài viết cùng chuyên mục

    Những con giáp gặp nhiều may mắn về tài lộc nhất vào nửa cuối năm 2024.
    12 con giáp - 2024-05-25 21:38:56.0
    Những người sinh năm Thân năm nay gặp nhiều may mắn và đã đạt được một số thành tựu trong nửa đầu năm. Bước sang nửa cuối năm, vận thế tổng thể đã được cải thiện đáng kể,
    Tử Vi Tuần của 12 Con Giáp (từ ngày 20/05/2024 đến 26/05/2024)
    12 con giáp - 2024-05-20 12:47:59.0
    Mời bạn đọc cùng LichVanNien365 xem tử vi 12 Con Giáp hàng tuần (từ ngày 20 tháng 05 năm 2024 đến ngày 26 tháng 05 năm 2024, Giáp Thìn) sẽ như thế nào
    Tử Vi Tuần của 12 Con Giáp (từ ngày 13/05/2024 đến 19/05/2024)
    12 con giáp - 2024-05-12 22:36:57.0
    Mời bạn đọc cùng LichVanNien365 xem tử vi 12 Con Giáp hàng tuần (từ ngày 13 tháng 05 năm 2024 đến ngày 19 tháng 05 năm 2024, Giáp Thìn) sẽ như thế nào
    Tử Vi Tuần của 12 Con Giáp (từ ngày 06/05/2024 đến 12/05/2024)
    12 con giáp - 2024-05-06 06:22:57.0
    Mời bạn đọc cùng LichVanNien365 xem tử vi 12 Con Giáp hàng tuần (từ ngày 06 tháng 05 năm 2024 đến ngày 12 tháng 05 năm 2024, Giáp Thìn) sẽ như thế nào
    Tử Vi Tuần của 12 Con Giáp (từ ngày 26/02/2024 đến 03/03/2024)
    12 con giáp - 2024-02-24 14:40:49.0
    Mời bạn đọc cùng LichVanNien365 xem tử vi 12 Con Giáp hàng tuần (từ ngày 26 tháng 02 năm 2024 đến ngày 03 tháng 03 năm 2024, Giáp Thìn) sẽ như thế nào
    Tử Vi Tuần của 12 Con Giáp (từ ngày 05/02/2024 đến 11/02/2024)
    12 con giáp - 2024-02-04 18:44:25.0
    Mời bạn đọc cùng LichVanNien365 xem tử vi 12 Con Giáp hàng tuần (từ ngày 05 tháng 02 năm 2024 đến ngày 11 tháng 02 2024, Giáp Thìn) sẽ như thế nào
    Tử Vi Tuần của 12 Con Giáp (từ ngày 29/01/2024 đến 04/02/2024)
    12 con giáp - 2024-01-28 19:04:37.0
    Mời bạn đọc cùng LichVanNien365 xem tử vi 12 Con Giáp hàng tuần (từ ngày 29 tháng 01 năm 2024 đến ngày 04 tháng 02 2024, Giáp Thìn) sẽ như thế nào
    Tìm Hiểu Sự Giàu Có Của 12 Con Giáp Trong Năm 2024
    12 con giáp - 2024-01-26 08:26:53.0
    Năm 2024 là năm con Rồng, bước sang năm con Rồng mới, 12 con giáp làm sao có thể phát huy tài lộc của bản thân?
    Top 3 Con Giáp Sẽ Có Thay Đổi Lớn Trong Tháng Giêng Năm
    12 con giáp - 2024-01-12 09:05:01.0
    Ba con giáp sẽ có bước đột phá mạnh trong tháng giêng 2024 hãy xem bài viết này để biết bạn có nằm trong số đó không nhé việc này có thể bạn sẽ trở nên giàu có mang lại thuận lợi và có nhiều của cải dư thừa
    4 Con giáp có tính cách lương thiện, luôn kiếm được tiền trong kinh doanh
    12 con giáp - 2024-01-11 11:59:58.0
    Trong văn hóa truyền thống của dân tộc, mười hai con giáp là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của con người và mang những ý nghĩa văn hóa phong phú. Hôm nay hãy nói về 4 con giáp có tính cách lương thiện, cao thượng và luôn kiếm được nhiều tiền trong kinh doanh.
    Chia sẻ