Thông báo [HOT] Xem Tử vi hôm nay chính xác nhất - Xem 12 Cung Hoàng Đạo Bói Bài ngay ! ×

Tại sao bát cơm quả trứng đặt phía trên đầu giường người vừa mất

29/04/2021 04:13
Việc làm đầu tiên của người nhà, khi có một người vừa mất, là đơm ngay một bát cơm, đem đặt phía trên đầu giường người vừa mất nằm. Hai bát cơm, úp lại đầy đặn, để trên đầu giường của người vừa mất đó, trên bát cơm phải có 1 đôi đũa vót ngược lên phía trên đầu tua ra như bông. Và trên bát cơm có quả trứng gà.

    Người Việt, tộc Việt, khi nhắm mắt, nhìn vào bát cơm đôi đũa quả trứng, người thân đặt trên đầu giường, là nhìn vào QUẺ KHẢM để nghiệm thấy lễ sinh hóa mà ra đi.

    1. Bát cơm quả trứng cúng người vừa mất gồm

    Quê tôi, gọi bát cơm quả trứng cúng người vừa mất, là cơm đặt đầu. Nghĩa là bát cơm đặt phía trên đầu giường người vừa mất. Việc làm đầu tiên của người nhà, khi có một người vừa mất, là đơm ngay một bát cơm, đem đặt phía trên đầu giường người vừa mất nằm. Hai bát cơm, úp lại đầy đặn, để trên đầu giường của người vừa mất đó, trên bát cơm phải có 1 đôi đũa vót ngược lên phía trên đầu tua ra như bông. Và trên bát cơm có quả trứng gà.

    Chúng tôi đã từng viết qua về các tục trong đám tang bác tôi. Nay nhân đám tang của mạ tôi, tôi sẽ viết dần đến 49 ngày và sẽ cho in thành 1 cuốn sách nói về các tục trong đám tang và việc cần làm cho đến 2 năm 3 tháng mãn tang.

    Thứ nhất, bát cơm. Nhìn hình dưới, ai cũng biết được phải làm thế nào. Cơm được đơm đầy vào 2 bát, đầy dư lên trên mặt bát, để khi úp 2 bát cơm đó vào với nhau, ta ấn mạnh tay, và xoay bát vài vòng, bát cơm sẽ chặt và chắc lại. Làm thế, ta nhìn bát cơm sẽ đầy đặn, tròn đều và đẹp.

    Thứ 2 là đôi đũa. Đôi đũa phải vót ngược lên phía tay cầm cho tua ra. Đũa cắm giữ 2 bên quả trứng, để giữ cho quả trứng không rơi khi nằm trên bát cơm đầy.

    Thứ 3 là quả trứng. Trứng, nhất định là trứng gà. Trứng luộc chính, bóc võ và đặt lên bát cơm. Bên cạnh bát cơm quả trứng, ở quê tôi còn có đĩa muối vừng. Đều đặc biệt, là Bắc - Trung - Nam, mỗi vùng miền, qua quá trình dịch chuyển văn hóa, phát triển dần từ Bắc vào Nam, về phong tục, mỗi miền theo đó có khác nhau; nhưng bát cơm quả trứng, cúng người vừa mất, đâu đâu khắp nước ta, việc làm đó không khác nhau.

    Vậy, bát cơm, đôi đũa, quả trứng, có ý nghĩa gì mà ai ai người Việt cũng làm điều đó, nhà có người vừa qua đời?

    2. Ý nghĩa bát cơm, đôi đũa, quả trứng

    2.1 Thứ nhất, nói về bát cơm

    Bát cơm, hạt thóc đến từ cây lúa, là thức ăn chính của người dân xứ sở ta. Cây lúa, chính nó, mang trong mình nguồn gốc Tổ tiên Việt Tộc, về một nền văn minh xa xưa, thời đại Thần Nông đại đế. Sử thần Ngô Sĩ Liên, khi viết Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, phần ngoại kỷ nói về thời đại các Vua Hùng, ghi: Đế Minh, cháu 3 đời của Viêm Đế Thần Nông; Đế Minh chính là Thái tổ Đế Minh, vị Vua Hùng đầu tiên được thờ ở Đền Hùng, Phú Thọ với hiệu Đột Ngột Cao Sơn Thánh Vương.

    Bát cơm, như thế, không chỉ đơn thuần biểu trưng cho thức ăn, thực phẩm chính của dân xứ sở ta, mà còn nói lên cái nguồn gốc, nơi gióng dân Việt tạo ra một nền văn minh rực rỡ, Nền Văn Minh lúa nước.

    Nguồn gốc 5.000 năm của nền văn minh lúa nước dân tộc Bách Việt ở nơi BÁT CƠM ĐẶT ĐẦU ấy.

    Cơm, thức ăn nuôi sống, rất nhanh, khi một người nhắm mắt, được đặt ở đó, có ý nghĩa:

    • Thức ăn bằng cơm, nhắc nhớ nguồn gốc thân phận - Người. Thức ăn của loài Người, khác thức ăn của các loài khác.
    • Thức ăn bằng cơm ấy, nhắc nhớ nguồn gốc về dòng gióng, cội nguồn dân tộc, về một nền văn minh, về Tổ tiên.
    • Xem thêm: Xem ngày tốt xấu - Tử Vi 12 Con Giáp - Xem tuổi làm nhà - Xem tuổi vợ chồng
    • Và, bát cơm ấy, chính là nơi thu hút hơi, âm khí từ người vừa mất vào bát cơm.

    2.2 Thứ hai, nói về đôi đũa

    Đôi đũa, nhắc nhớ cây tre, hình ảnh gắn liền với nếp sống văn hóa người Việt từ thủa lập quốc. Tôi có dịp đến thăm 3 vạn dân tộc Kinh ở Vạn Vĩ, Quảng Đông, Trung Quốc. Những người mẹ Việt ở đó, có câu truyền ngôn cho con qua nhiều ngàn đời, thế này: Ở đâu có cây tre gai, nơi đó là đất của người Việt.

    Đúng vậy. Dấu ấn văn hóa dân tộc Việt chúng ta được đóng dấu bởi lúa nước và cây tre, từ nhiều ngàn năm lịch sử.

    Đôi đũa, đầu trên vót vuông, đầu phía dưới tròn. Rất nhiều dân tộc có nền văn minh lâu đời, nhưng họ vẫn là gióng dân ăn bóc bằng tay. Đi liền với nền văn minh lúa nước, là cây tre và cách ăn bằng đũa của nòi gióng Việt, khác biệt. Về sau, đôi đũa có thể được làm thêm bằng nhiều chất liệu. Nhưng tre, vẫn là có cái cội gốc sâu sa gắn chặt với nền văn hóa Việt.

    2.3 Thứ 3, nói về quả trứng

    Thứ nhất, quả trứng gợi cho chúng ta, nhắc nhớ về nguồn gốc trăm trứng, một minh chứng lịch sử dòng gióng rồng tiên Bách Việt.

    Trứng gà, loài gà được xếp vào loài tri thần hôn chi thiên địa, biết sự sáng tối của trời đất. Là loài biết mặt trời mọc, và gọi mặt trời lên trải mình thắp sáng sự sống nhân gian. Con người nương tiếng gà thức dậy, mở đầu một ngày mới...

    Tháng mới hay năm mới bắt đầu từ mỗi ngày mới, từ lúc tiếng gà điểm canh đầu tiên... đến lúc mặt trời mọc.

    Mặt trời, như vậy, thứ liên quan con người, xuyên qua loài gà, vật nuôi gần gũi con người nhất. Nhờ loài gà gọi mặt trời lên với sự sống.

    Sự sống sinh sôi nẫy nở, nhờ có mặt trời. Quả trứng, như vậy, là một biểu tượng sự sống sinh sôi, vừa trong chính tự thân quả trứng, vừa trong liên quan với mặt trời, với thế giới loài người.

    Gà là gióng loài vật hấp thụ, cảm nhận được rất nhanh những gì diễn ra trong đất nơi ở của chủ nhà để lưu giữ.

    Vì vậy tục bói chân gà, đã có tuổi thọ trên 2.000 năm được ghi vào văn bản. Khi sống, con người nghe tiếng gà gáy, thức dậy mở đầu ngày mới đi làm ăn. Khi qua đời, trong vòng 3 ngày kể từ lúc táng, nhờ tiếng gà kêu, gọi hồn thức giấc, trở về nhà theo người thân.

    Ở xứ tôi có tục cúng 3 ngày, gọi cúng mở cữa mã, phải có con gà sống dẫn đi 3 vòng quanh mộ. Và phải làm sao cho gà kêu mới được.

    Gà trong chuyện Bạch Kê tinh và chuyện Vua Ân, sau khi chết làm Vua Địa phủ. Nên, người mất, đi về bên kia cõi Âm, của Địa phủ, nhất định không thể thiếu thứ chứng thực là Gà, Kê tinh, hiện thân vua Địa phủ.

    2.4 Thứ 4, ý nghĩa của dịch học từ bát cơm quả trứng

    Bát cơm - quả trứng - đôi đũa, biểu tượng cho quẻ Khảm.

    2 bát cơm ở dưới, là 2 vạch đứt - Âm. 2 chiếc đũa phía trên là 2 vạch đứt, Âm. Quả trứng ở giữa biểu tượng vạch liền, Dương. 2 vạch đứt Âm trên dưới, vạch liền Dương ở giữa là Quẻ Khảm. Một người vừa mất, thuộc Âm. Họ đi vào cõi Âm, ta đừng tưởng là tắc, là chấm dứt, là hết, là cùng đường.

    Mà chỉ là Âm lộ ra bên ngoài (2 vạch Âm), để dấu, ẩn Dương bên trong, cho một vận hội mới, một chu kì mới, một sự bùng vỡ mới...

    Chết, như vậy, chỉ là Dương (sự sống) ẩn vào trong, ẩn giữa 2 vạch đứt, Âm. Và Dương (sự sống), không gì khác hơn và biểu tượng đúng nghĩa, đúng giá trị vận hành hơn là quả trứng. Nên quả trứng, không để sống, mà phải luộc chính. Chính, là chết, là về chín suối, nhưng là để mở ra chu kỳ khác, sinh hóa....

    Người Việt, tộc Việt, khi nhắm mắt, nhìn vào bát cơm đôi đũa quả trứng, người thân đặt trên đầu giường, là nhìn vào QUẺ KHẢM để nghiệm thấy lễ sinh hóa mà ra đi.

    Đi và tin là mình không rơi vào thăm thẳm của u tối, của khốn khó, của kìm kẹp (biểu tượng khó khăn bế tắt

    bằng 2 vạch đứt - Âm), mà cần nhẫn nại, tỉnh táo...sẽ vượt qua, vượt lên...để tái sinh, để Dương trở lại, nẫy nở,

    sinh sôi...

    Ngày ấy, Thầy tôi ngồi nói cặn kẻ, điều mà giờ, lúc mất Mạ, tôi mới có dịp ghi lại.

    Bát cơm quả trứng, đặt đầu giường người vừa lâm chung, có ý nghĩa vô cùng lớn lao, nên người Việt đã gìn giữ, duy trì qua nhiều ngàn năm không mẩt. (Quê tôi, ai đến dự đám tang, người thân tộc, gần gủi kề bên xác người mất, họ nhất định xin được ít hạt cơm nơi bát cơm đó chia nhau đem về. Cơm đấy được bỏ vào nồi nước, nấu cho sôi lên, đem xông. Trừ âm khí người mất). 

    Thượng toạ Thích Tâm Hiệp

    Tác giả: Thanh Ngân

    Đánh giá bài viết
    Chia sẻ bài viết
    Xếp hạng: 4.5 · 2 đánh giá
    Bình luận

    Tin cùng chuyên mục

    Cách tính Hạn Kim Lâu
    Phong tục tập quán - 2021-05-12 06:20:09.0
    Theo quan niệm tính tuổi Kim Lâu rất quan trọng đến các việc cưới hỏi, làm nhà… Nếu như phạm phải Kim Lâu thì có thể người phạm sẽ gánh chịu những hậu quả nặng nệ nhẹ hao tiền, tốn của, nặng thì công danh sự nghiệp tiêu tan thâm chí có thể là liên quan tới vấn đề sinh tử.
    Hạn Kim Lâu là gì? Có Những loại Hạn Kim Lâu nào?
    Phong tục tập quán - 2021-05-11 21:33:45.0
    “Lấy vợ xem tuổi đàn bà, làm nhà xem tuổi đàn ông”. Con gái lấy chồng theo quan niệm dân gian không được tổ chức cưới vào năm tuổi Kim Lâu. Vậy tuổi hạn Kim Lâu là gì, có những loại Hạn Kim Lâu nào?
    Sao hạn là gi?
    Phong tục tập quán - 2021-05-11 10:19:36.0
    Mỗi năm bạn sẽ đối diện với một sao hạn hoàn toàn khác nhau. Trong năm gặp phải sao chiếu mệnh xấu thì cúng sao giải hạn để cầu bình an và may mắn. Vậy sao hạn là gì? Ý nghĩa của các sao hạn là gì? Mời các bạn cùng Lịch Vạn Niên 365 tham khảo bài viết dưới đây.
    24 Tiết Khí là gì, ý nghĩa 24 Tiết Khí và Cách tính 24 Tiết Khí trong Lịch Vạn Niên
    Phong tục tập quán - 2021-05-08 08:40:45.0
    Mỗi năm có 24 tiết khí tương ứng với bốn mùa xuân hạ thu đông. Vậy 24 Tiết Khí là gì, ý nghĩa 24 Tiết Khí và Cách tính 24 Tiết Khí trong Lịch Vạn Niên. Cùng Lịch Vạn Niên 365 theo dõi bài viết dưới đây sẽ giải thích chi tiết thế nào là tiết khí cũng như ý nghĩa của từng tiết khí trong năm.
    Cách tính Lịch Nhật Bản theo Niên Hiệu và các ngày lễ lớn trong năm của người Nhật
    Phong tục tập quán - 2021-05-08 08:06:11.0
    Hiên tại thì các giấy tờ ở Nhật hầu hết vẫn sử dụng năm ghi theo niên hiệu (年号) được đặt theo các thời kỳ của Nhật hoàng. Vì vậy đối với những người nước ngoài, trong đó có Việt Nam thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi phải tự điền thông tin như ngày tháng năm sinh của mình, bố, mẹ và các người thân trong gia đình trong các tờ khai như: giấy tờ khai phù dưỡng, khai giảm thuế,…Cùng Lịch Vạn Niên 365 tìm hiểu nhé.
    Thuật chiêm tinh Trung Quốc và sự hình thành Lịch Vạn Niên của người Trung Quốc
    Phong tục tập quán - 2021-05-07 08:53:46.0
    Lịch vạn niên là cuốn lịch pháp bắt nguồn từ Trung Quốc, được soạn theo chu kì ngày tháng năm dựa theo thuyết âm dương ngũ hành và quy luật tương sinh tương khắc...Vậy sự hình thành lịch vạn niên như thế nào? Trong bài viết dưới đây, Lịch Vạn Niên 365 sẽ chia sẻ những thông tin về sự hình thành lịch vạn niên của người Trung Quốc và thuật chiêm tinh Trung Quốc.
    Giờ Hoàng Đạo, Giờ Hắc Đạo là gì và Cách Chọn Giờ Hoàng Đạo
    Phong tục tập quán - 2021-05-07 07:47:12.0
    Có vị thần thiện cũng có vị thần ác, mỗi thần đều được ông Trời giao phó cho một nhiệm vụ quan trọng. Chính vì thế mà trong 12 giờ có 12 vị Thần sát luân phiên nhau làm nhiệm vụ, mỗi vị đảm nhận một ngày trong tháng trong năm. Đường đi của các thần thiện được gọi là Hoàng đạo còn đường thần ác đi chính là Hắc đạo. Vậy ngày hoàng đạo là gì, ngày hắc đạo là gì? Khái niệm của giờ hoàng đạo và hắc đạo được hiểu như thế nào?
    Lục Thập Hoa Giáp là gì, cách tính Lục Thập Hoa Giáp
    Phong tục tập quán - 2021-05-05 20:13:52.0
    Từ rất lâu bảng 60 hoa giáp hay lục thâp hoa giáp đã được dùng phổ biến trong văn hóa phương Đông. Và thiên can, địa chi được sử dụng rộng rãi trong năm, tháng, ngày, giờ. Lục thập hoa giáp được chia ra năm loại ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Cứ hai can chi liên tiếp là một loại ngũ hành.
    Cách dùng Lịch Vạn Niên tính ngày sinh con trai, con gái
    Phong tục tập quán - 2021-05-05 19:42:19.0
    Cách tính sinh con trai hay gái theo tuổi mẹ là điều mà rất nhiều cặp vợ chồng quan tâm. Đặc biệt, đối với những người trông đợi việc có con theo giới tính mà mình mong muốn thì càng quan tâm kỹ hơn. Để tính sinh con trai hay gái là điều có thể. Vậy làm sao để tính được điều đó một cách chính xác nhất? Lịch Vạn Niên 365 sẽ mang đến cho bạn câu trả lời ngay dưới đây, chúng ta cùng theo dõi nhé.
    Họa tam tai và cách hóa giải
    Phong tục tập quán - 2021-05-05 08:46:42.0
    Hạn tam tai tức là hạn của 3 năm liên tiếp đến với mỗi tuổi. Trong một đời người, cứ 12 năm thì có 3 năm liên tiếp gặp hạn tam tai. Thường thì hạn năm giữa là nặng nhất. Cách giải hạn tam tai...
    Chia sẻ