Thông báo [HOT] Xem Tử vi hôm nay chính xác nhất - Xem 12 Cung Hoàng Đạo Bói Bài ngay ! ×

Tết Đoan Ngọ Ngày 5 tháng 5| Văn Khấn - Ý Nghĩa Tết Đoan Ngọ hay còn gọi là Tết Diệt Sâu Bọ.

23/06/2020 07:46
Sáng sớm ngày mồng 5 tháng Năm, ngay khi thức dậy, súc miệng xong là phải giết sâu bọ ngay. Ở miền Bắc, trong dịp này mỗi người ăn ít nhất một bát cơm rượu nếp, sau đó ăn một bát thạch, rồi đến ăn các trái cây như mận, muỗm, sấu, đào …

    LichVanNien365 giới thiệu đến bạn đọc Sự Tích Ngày Tết Đoan Ngọ và Tục lệ diệt sâu bọ ngày 05 tháng 05 âm lịch của người Việt. Đồng thời hướng dẫn bạn đọc sắm lễ cúng Tết Đoan Ngọ để được nhiều lợi ích và phước báu, Văn khấn nôm truyền thống cúng Tết Đoan Ngọ ngày 05-05 âm lịch tại nhà.

    Tết Đoan Ngọ năm 2021 rơi vào ngày thứ 2 dương lịch tức ngày 14 tháng 6. Âm lịch ngày 05-05.

    Tết Đoan Ngọ 2021

    Xem thêm: Lịch âm hôm nay - Bói Bài - Tử Vi hàng ngày 

    1. Sự tích ngày Tết Đoan Ngọ hay còn gọi là Tết Diệt Sâu Bọ mùng 5 tháng 5 âm lịch

    Tết Đoan Ngọ là tết gì ? Và ta ăn Tết Đoan Ngọ vào ngày nào tháng Năm ?

    Tết Đoan Ngọ là gì ?

    Theo sách "Phong thổ ký" thì Tết Đoan Ngọ còn gọi là Tết Đoan Dương. "Đoan" nghĩa là mở đầu, Ngọ là giữa trưa, Đoan Ngọ là bắt đầu lúc giữa trưa; còn Dương là mặt trời, là khí dương Đoan Dương nghĩa là bắt đầu lúc khí dương đang thịnh.

    Tết Đoan Ngọ ăn vào ngày mồng 5 tháng 5 âm lịch.

    Sở dĩ Tết này được gọi là Tết Đoan Ngọ, chính vì tháng năm là tháng bắt đầu nắng to, khi dương đang thịnh như mặt trời vào lúc giữa trưa.

    Theo địa bàn thì phương Nam là chính Ngọ, mà Ngọ là ngôi dương, cho nên tết này là Tết Đoan Dương. Vả chăng tháng năm cũng lại là tháng Ngọ trong một năm.

    Người Trung Hoa còn gọi Tết Đoan Ngọ là Tết Trùng Ngũ hay Đoan Ngũ nữa.

    Theo sách “Tuế thời lạp ký” thì Trùng Ngũ là hai số 5 gặp nhau, mồng 5 tháng Năm. Ngoài ra xưa kia ở kinh kỳ, người ta gọi ngày mồng 1 tháng năm là Đoan Nhất, ngày mồng 2 là Đoan Nhị, ngày mồng 3 là Đoan Tam, ngày mồng 4 là Đoan Tứ và ngày mồng 5 là Đoan Ngũ.

    SỰ TÍCH TẾT ĐOAN NGỌ.

    Thực ra ban đầu, ngày Đoan Ngọ chì là ngày người dân cúng lễ để đánh dấu một thời tiết mới, mừng sự trong sáng quang đãng. Hơn nữa giữa tiết hạ này oi bức, bệnh tật thương hay có, nên người ta cúng vái để cầu được bình yên, tránh đựợc mọi bệnh thời khí.

    Nhưng về sau để cho ngày nay có một ý nghĩa, người ta liền lấy ngày đó làm ngày kỷ niệm Khuất Nguyên và các ông thầy thuốc cũng nhân dịp này kỷ niệm hai chàng Nguyễn Triệu và Lưu Thần vào núi Thiên Thai tìm thuốc.

    SỰ TÍCH KHUẤT NGUYÊN.

    Khuất Nguyên, làm chức Tả Đồ nước Sở dưới Triều vua Hoài Vương vào thời Thất Quốc bên Tầu ( 307 – 246 tr . Tây Lịch), có tài và liêm chính. Mỗi khi vào Triều bàn bạc quốc sự, ông đều bị vua Hoài Vương bài bác vì những nịnh thần xúi giục.

    Về sau ông bị nhà vua truất bỏ. Để tự tả nỗi oán than ông viết bài thơ “ Ly Tao”.

    Khi vua Sở Hoài Vương sang Tần, ông hết lời can ngăn nhưng Hoài Vương không nghe, rồi bị chết ở đất Tần. Vua Tương Vương kế nghiệp vua Hoài Vương không những không chịu nghe lời ông lại còn bắt ông đi đày.

    Ông làm bài thơ “ Hoài Sa” rồi ôm đá vào mình nhảy xuống sông Mịch La tự tử. Hôm đó là ngày mồng 5 tháng Năm.

    Được tin đó là vua rất hối hận và thương tiếc sức dân làm cỗ ra tận bờ tận bờ sông cúng ông và ném cỗ xuống sông ông hưởng, nhưng cỗ bị cá tôm ăn hết. Ông báo mộng cho nhà vua hay, và xin với nhà vua nếu nghị tình thương ông thì khi ném cỗ xuống cho ông phải lấy lá bọc lại, buộc bằng chỉ ngũ sắc, cá tôm sẽ không ăn được.

    Theo lời báo mộng của ông, vua ra lệnh cho nhân dân làm theo.

    Từ đó vào ngày mồng 5 tháng Năm bên Tàu, dân chúng làm cỗ cúng linh đình trên các bờ sông rồi lấy lá bọc lại, buộc ngũ sắc ném xuống dòng nước để làm giỗ ông Khuất Nguyên.

    Riêng tại sông Mịch La, người nước Sở mở hội rất vui, ngoài việc cúng lễ Khuất Nguyên còn tổ chức các cuộc đua thuyền, tượng trưng cho ý muốn vớt thây Khuất Nguyên.

    SỰ TÍCH LƯU THẦN VÀ NGUYỄN TRIỆU.

    Lưu Thần và Nguyễn Triệu là hai người đời nhà Hán, nhân ngày Tết Đoan Dương cùng rủ nhau vào núi hái thuốc, gặp hai nữ kết duyên. Sau thời gian nữa năm sống nơi tiên cảnh với vợ tiên, hai người nhớ nhà đòi về. Giữ lại không được, hai tiên nữ đưa tiễn chồng về. Trở về làng, Lưu, Nguyễn thấy phong cảnh đã khác xưa, nữa năm trên cõi tiên là mấy trăm năm ở dưới cõi trần. Hai chàng bèn đi tìm trở lại cõi tiên, nhưng không thấy nữa. Hai chàng rủ nhau vào trong rừng rồi không thấy trở về.

    Nhiều nhà thơ đã ngâm vịnh rất nhiều về sự tích đầy thi vị của hai chàng, và riêng thi sĩ Tản Đà đã có một tập chèo “ Thiên Thai” kiệt tác.

    2. Ý nghĩa ngày Tết Đoan Ngọ ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch

    Có tiết lễ, phải có cúng bái. Cũng như các tết khác, ta cũng ăn Tết Đoan Ngọ bằng sự cúng lễ.

    Tại các làng xã có lễ thần tại đình, đền; tại các thôn xóm có cúng tại miếu. Ở nhà, các tư nhân sửa lễ cúng ông bà ông vải và cúng Thổ Công. Trong lễ tại miền Bắc về dịp này thế nào cũng có trái dưa hấu vì lúc này đang mùa. Cỗ cúng xong thì ăn, không ai mang đổ xuống sông như tục bên Tầu, và ta cũng không cúng Khuất Nguyên như bên Tàu.

    Riêng tại gia đình các đông y sĩ có sửa lễ cúng Thánh sư, ngoài lễ cúng tổ tiên và Thổ Công.

    Hoa quả là những thứ không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ

    Tết mồng 5 tháng Năm, còn được ta gọi là Tết Giết sâu bọ, vì trong ngày hôm ấy ta có tục giết sâu bọ. Theo quan niệm của ta xưa, trong người, nhất là trong bộ phận tiêu hóa, thường có sâu bọ. Sâu bọ này nếu không bị trừ đi sẽ sinh sản ngày càng nhiều và gây tại hại cho người, nhưng giết sâu bọ không phải là một chuyện dễ dàng và không phải là bất cứ lúc nào cũng giết chúng cũng được. Quanh năm chúng ẩn sâu trong bụng, duy chỉ có ngày mồng 5 tháng Năm là chúng ngoi lên. Nhân dịp chúng ngoi lên, người ta cần giết chúng.

    Giết sâu bọ bằng gì.?

    Chính bằng những thức ăn, nhất là bằng rượu nếp và hoa quả.

    Sáng sớm ngày mồng 5 tháng Năm, ngay khi thức dậy, súc miệng xong là phải giết sâu bọ ngay. Ở miền Bắc, trong dịp này mỗi người ăn ít nhất một bát cơm rượu nếp, sau đó ăn một bát thạch, rồi đến ăn các trái cây như mận, muỗm, sấu, đào …

    Đối với trẻ con, người ta bôi chúng một ít thần sa, chu sa vào hai bên thái dương và vào bụng. Có khi người ta hòa với nước cho chúng uống. Người ta cắt nghĩa sự giết sâu bọ như sau:

    Sáng hôm mồng 5 tháng năm, bọn sâu bọ ở bụng dưới ngoi lên bụng trên. Ăn rượu nếp vào cho chúng say, sau đó những trái cây làm cho chúng chết. Mỗi trái cây đều là một vị thuốc giết sâu bọ. Trong đông y, Thuốc Nam cũng như thuốc Bắc, các vị thuốc phần lớn đều lấy ở loài thảo mộc, các trái là kết tinh của loài thảo mộc cho nên có tính chất giết được sâu bọ.

    Ngoài trái cây, người ta còn có cho trẻ con bôi hoặc uống thần sa, chu sa, vì người ta tin rằng, lúc sâu bọ bị trái cây giết có sự phản ứng gây sự bất an cho trẻ con nên dùng thần sa, chu sa để trấn an trước. Đó là tục lệ và ý kiến người xưa!

    Ngày nay, hàng năm khi mồng 5 tháng Năm tới, ngoài việc cúng bái, vẫn còn người giết sâu bọ, vẫn ăn cơm rượu nếp ( cơm rượu) vào buổi sáng và vẫn dùng trái cây như xưa.

    Ở Việt Nam, ít người biết chuyện Khuất Nguyên, mà chỉ coi mùng 5 tháng 5 là "Tết giết sâu bọ" - vì trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh dễ phát sinh. Người ta quan niệm, trong ngày này, các loài sâu bọ đều hoảng hốt, trốn chạy vì nhà ai cũng có bữa cỗ "giết sâu bọ" vào sáng sớm, với hoa quả đầu mùa. Đào mịn lông tơ, mận đủ mùi chua ngọt, chuối ta mập mạp, dưa hấu bổ dọc thành những chiếc thuyền rồng sơn son mịn cát lóng lánh như lân tinh, dứa còn nguyên cái mũ miện xanh rờn óng bạc, nhưng cái lòng nó vàng tươi khêu gợi. Và đương nhiên không thể thiếu món rượu nếp.

    Thành lệ, cứ đến sáng sớm ngày mồng 5, người ta cho trẻ ăn hoa quả, rượu nếp, trứng luộc, kê, bánh đa, mận, muỗm, dưa hấu, uống nước dừa... bôi hồng hoàng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để giết sâu bọ. Người lớn thì uống rượu hòa ít tam thần đơn hoặc bôi phẩm hồng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để trừ trùng.

    Tết Đoan Ngọ, Nguồn Gốc, ý Nghĩa, Văn Khấn

    Trẻ em giết sâu bọ xong khi còn ngồi trên giường, rồi rửa mặt mũi, chân tay xong bắt đầu nhuộm móng tay móng chân, đeo chỉ ngũ sắc. Em gái đến độ tuổi xâu lỗ tai cũng chọn ngày này mà xâu.

    Nhiều người mua bùa chỉ đeo cho trẻ con. Bùa kết bằng chỉ ngũ sắc, kết theo hình hoa sen, quả đào, quả ớt... Lại may áo lụa mang đến các cửa chùa, cửa tĩnh in dấu vẽ bùa rồi mặc cho trẻ, có ý trừ ma tà cho khỏi quấy.

    Giữa trưa hôm ấy thì làm cỗ cúng gia tiên, rồi đi hái lá mồng năm. Tục hái thuốc mồng 5 cũng bắt đầu từ giờ Ngọ, đó là giờ có Dương khí tốt nhất trong cả năm, lá cây cỏ thu hái được trong giờ đó có tác dụng chữa bệnh tốt, nhất là các chứng ngoại cảm, các chứng âm hư. Người ta hái bất kỳ loại lá gì có sẵn trong vườn, trong vùng, miễn sao đủ trăm loại, nhiều ít không kể, nhất là lá ích mẫu, lá cối xay, lá vối, ngải cứu, sả, tử tô, kinh giới, lá tre, lá bưởi, cam, chanh, quýt, mít, muỗm, hành, tỏi, gừng, chè, ổi, trầu không, sài đất, sống đời, bồ công anh, sen, vông, lạc tiên, nhọ nồi... đem về ủ rồi phơi khô, để sau đem nấu uống cho rằng uống thế thì lành.

    Lại có nhiều người đi lấy lá ngải cứu, năm nào thì kết hình con thú nǎm ấy như năm Tý thì kết con chuột, năm Sửu kết con trâu, năm Dần kết con hổ... treo ở giữa cửa, để trừ ma quỷ và về sau ai có bệnh đau bụng thì dùng làm thuốc sắc uống.

    3. Chuẩn bị Sắm lễ mâm cúng Tết Đoan Ngọ ngày 5 tháng 5 âm lịch

    - Đĩa hoa quả ( mận, vải, xoài, cam, táo, thanh long...tùy ý)

    - Đĩa xôi, chè

    - 9 bông hoa hồng 3 màu hoặc 7 bông hoa tùy ý, cứ hoa có mùi thơm là được

    - Chén rượu, có thêm rượu nếp

    - Hương hoa, nước lọc.

    - Tiền Vàng Mã

    - Có điều kiện làm một mâm cơm chay để cúng thì càng tốt

    Tết Đoan Ngọ nên làm mâm cơm chay cúng sẽ được lợi lạc rất nhiều, hạn chế cúng đồ mặn

    4. Văn Khấn Tết Đoan Ngọ ngày 5 tháng 5 âm lịch

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    - Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

    - Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

    - Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

    - Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ Tỷ)

    Tín chủ chúng con là:…………

    Ngụ tại:…………………………..

    Hôm nay là ngày Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa đăng, trà quả dâng lên trước án.

    Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

    Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ…………………, cúi xin các vị thương xót con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

    Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an thịnh vượng.

    Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    Tết Đoan Ngọ (ngày 5/5 âm lịch) ở Việt Nam, dân gian còn gọi ngày là Tết giết sâu bọ. Theo quan niệm của người xưa, vào ngày này chúng ta phải giết sâu bọ ngay khi thức dậy vào sáng sớm và giết sâu bọ bằng thức ăn, nhất là bằng rượu nếp, bánh gio...

    5. Một số Tục lệ trong ngày Tết Đoan Ngọ - Tết Diệt Sâu bọ ngày 5-5 âm lịch

    Tục lệ ngày Tết Đoan Ngọ:

    Ngoài việc cúng lễ trong ngày Tết Đoan Ngọ, xưa và cả nay ở một vài địa phương, người Việt ta có nhiều tục lệ được mọi người cùng theo. Những tục lệ có khi ta bắt chước theo người Trung Hoa, có khi chính là tục lệ riêng của nước ta:

    Tục giết sâu bọ,

    Tục nhuộm móng chân móng tay,

    Tục đeo túi bùa ,

    Tục tắm nước lá mùi,

    Tục khảo cây lấy quả,

    Tục hái thuốc vào giờ Ngọ,

    Tục treo ngải cứu để trừ tà,

    Tục đi sêu.

    Tác giả: Bảo Châu

    Đánh giá bài viết
    Chia sẻ bài viết
    Xếp hạng: 4.5 · 2 đánh giá
    Bình luận

    Tin cùng chuyên mục

    Nên cúng gì vào tết Đoan Ngọ mồng 5 - 5
    Phong tục tập quán - 2021-06-07 15:42:25.0
    Nếu như Tết Nguyên Đán là Tết khởi đầu cho một năm thì Tết Đoan Ngọ là Tết khởi đầu cho một mùa vụ. Trong ngày này, người Việt cổ thường cầu cho mưa thuận gió hòa, nhà nhà an vui, mùa màng bội thu không bị sâu bọ quấy nhiễu.
    Tại sao lại dùng hoa cúc vàng và hoa cúc trắng để thắp hương?
    Phong tục tập quán - 2021-06-07 13:31:46.0
    Hoa cúc có rất nhiều ý nghĩa và còn là biểu tượng cho sự trường tồn, đặc biệt hoa cúc còn được gọi là hoa phú quý đem đến nhiều tài lộc cũng như niềm vui trong năm mới cho mọi nhà. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu tại sao lại dùng hoa cúc vàng và hoa cúc trắng để thắp hương.
    Cách trải bài tarot về tình yêu
    Phong tục tập quán - 2021-06-02 16:13:59.0
    Để có thể bói bài tình yêu Tarot được chính xác. Thì ngoài ý nghĩa của những lá bài mà bạn rút được. Bạn cũng cần phải quan tâm đến câu hỏi của người được bói. Vậy, khi bạn đi xem bói bài tình yêu Tarot bạn cần phải đặt câu hỏi ra sao?
    Cách tính Ngày Đại An, Lưu Niên, Tốc Hỉ, Xích Khẩu, Tiểu Cát, Không Vong theo Khổng Minh
    Phong tục tập quán - 2021-05-29 14:02:07.0
    Lục diệu là một trong những môn mà người đời sau tìm thấy được trong tài liệu của ôn. Vậy ngày Lục Diệu là gì, cách tính Ngày Đại An, Lưu Niên, Tốc Hỉ, Xích Khẩu, Tiểu Cát, Không Vong theo Khổng Minh trên bàn tay dựa vào lục diệu như thế nào
    Phương pháp tính Ngày, Giờ theo Khổng Minh Lục Diệu
    Phong tục tập quán - 2021-05-16 09:42:18.0
    Khổng Minh là tự của Gia Cát Lượng, một nhà quân sư nổi tiếng sống ở nhà Thục Hán, thời Tam Quốc. Ông có tài tính toán như thần, dự đoán được những điều sắp xảy ra, thông tỏ lý lẽ huyền vi ở trong càn khôn vũ trụ.
    Cách tính Hạn Kim Lâu
    Phong tục tập quán - 2021-05-12 06:20:09.0
    Theo quan niệm tính tuổi Kim Lâu rất quan trọng đến các việc cưới hỏi, làm nhà… Nếu như phạm phải Kim Lâu thì có thể người phạm sẽ gánh chịu những hậu quả nặng nệ nhẹ hao tiền, tốn của, nặng thì công danh sự nghiệp tiêu tan thâm chí có thể là liên quan tới vấn đề sinh tử.
    Hạn Kim Lâu là gì? Có Những loại Hạn Kim Lâu nào?
    Phong tục tập quán - 2021-05-11 21:33:45.0
    “Lấy vợ xem tuổi đàn bà, làm nhà xem tuổi đàn ông”. Con gái lấy chồng theo quan niệm dân gian không được tổ chức cưới vào năm tuổi Kim Lâu. Vậy tuổi hạn Kim Lâu là gì, có những loại Hạn Kim Lâu nào?
    Sao hạn là gi?
    Phong tục tập quán - 2021-05-11 10:19:36.0
    Mỗi năm bạn sẽ đối diện với một sao hạn hoàn toàn khác nhau. Trong năm gặp phải sao chiếu mệnh xấu thì cúng sao giải hạn để cầu bình an và may mắn. Vậy sao hạn là gì? Ý nghĩa của các sao hạn là gì? Mời các bạn cùng Lịch Vạn Niên 365 tham khảo bài viết dưới đây.
    24 Tiết Khí là gì, ý nghĩa 24 Tiết Khí và Cách tính 24 Tiết Khí trong Lịch Vạn Niên
    Phong tục tập quán - 2021-05-08 08:40:45.0
    Mỗi năm có 24 tiết khí tương ứng với bốn mùa xuân hạ thu đông. Vậy 24 Tiết Khí là gì, ý nghĩa 24 Tiết Khí và Cách tính 24 Tiết Khí trong Lịch Vạn Niên. Cùng Lịch Vạn Niên 365 theo dõi bài viết dưới đây sẽ giải thích chi tiết thế nào là tiết khí cũng như ý nghĩa của từng tiết khí trong năm.
    Cách tính Lịch Nhật Bản theo Niên Hiệu và các ngày lễ lớn trong năm của người Nhật
    Phong tục tập quán - 2021-05-08 08:06:11.0
    Hiên tại thì các giấy tờ ở Nhật hầu hết vẫn sử dụng năm ghi theo niên hiệu (年号) được đặt theo các thời kỳ của Nhật hoàng. Vì vậy đối với những người nước ngoài, trong đó có Việt Nam thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi phải tự điền thông tin như ngày tháng năm sinh của mình, bố, mẹ và các người thân trong gia đình trong các tờ khai như: giấy tờ khai phù dưỡng, khai giảm thuế,…Cùng Lịch Vạn Niên 365 tìm hiểu nhé.
    Chia sẻ