Thông báo [HOT] Xem Tử vi hôm nay chính xác nhất - Xem 12 Cung Hoàng Đạo Bói Bài ngay ! ×

Ý nghĩa tục dựng cây nêu ngày Tết của dân tộc Việt Nam

20/01/2020 09:00
Từ bao đời nay, đối với người Việt Nam, hình ảnh cây nêu được coi là biểu tượng thiêng liêng nhất của ngày Tết Nguyên đán ( Tết âm lịch). Nó gắn liền với một sự tích huyền thoại mang đậm tính nhân văn sâu sắc.

    Năm mới 2021 của bạn như thế nào? Hãy xem ngay TỬ VI 2021 mới nhất nhé!

    1. Tục dựng cây nêu ngày Tết

    Từ bao đời nay, đối với người Việt Nam, hình ảnh cây nêu được coi là biểu tượng thiêng liêng nhất của ngày Tết Nguyên đán ( Tết âm lịch). Nó gắn liền với một sự tích huyền thoại mang đậm tính nhân văn sâu sắc. Dựng cây Nêu ngày Tết đã trở thành một phong tục truyền thống của người dân Việt Nam.

    Cây nêu ở đây là cây tre dài khoảng 5–6 mét, được dựng trước sân nhà vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, là ngày Táo quân chầu Trời. Trên ngọn nêu có buộc nhiều thứ (tùy từng địa phương) như cái túi nhỏ đựng trầu cau và ống sáo, những miếng kim loại lớn nhỏ.

    Khi có giỏ thổi chúng chạm vào nhau và phát ra tiếng leng keng như tiếng phong linh, rất vui tai. Người ta tin rằng những vật treo ở cây nêu, cộng thêm những tiếng động của những khánh đất, là để báo hiệu cho ma quỷ biết rằng nơi đây là nhà có chủ, không được tới quấy nhiễu…

    Trong những ngày Tết cổ truyền, vào buổi tối trên cây nêu có nơi còn treo một đèn lồng nhằm chỉ đường cho tổ tiên biết đường về ăn Tết với con cháu. Trong đêm trừ tịch cũng như ngày mồng một Tết, ngày xưa khi chưa cấm đốt pháo, người dân còn treo bánh pháo tại cây nêu đốt đón mừng năm mới, mừng tổ tiên về với con cháu, xua đuổi ma quỷ hoặc những điều bất hạnh của năm cũ, cầu mong một năm mới tốt lành.

    Cây nêu thường được dựng vào ngày 23 tháng chạp, là ngày Táo quân về trời chính vì từ ngày này cho tới đêm Giao thừa vắng mặt Táo quân, ma quỷ thường nhân cơ hội này lẻn về quấy nhiễu, nên phải trồng cây nêu để trừ tà. Đến hết ngày mùng Bảy thì cây nêu được hạ xuống.

    2. Sự tích cây nêu

    Xưa kia khi người và quỷ còn sống chung với nhau trên mặt đất, quỷ cậy mạnh chiếm hết ruộng đất, người phải thuê ruộng đất của quỷ để cày cấy. Cứ mỗi năm quỷ lại nâng cao tô ruộng. Rồi một hôm quỷ ra điều khoản "ăn ngọn cho gốc", mùa lúa năm đó, quỷ thu hết thóc góc, để cho người nông dân chơ mỗi gốc dạ. Nhân dân đói khổ vô cùng. Thấy cảnh người dân lầm than, Phật mách cho dân chuyển sang trồng khoai lang.

    Vụ mùa tiếp theo, người dân chuyển sang trồng khoai lang, đến cuối vụ, người dân thu hoạch hết củ, để lại cho quỷ toàn lá. Quỷ bực tức, thay đổi điều khoản thành "ăn gốc cho ngọn". Phật lại mách người dân quay lại trồng lúa. Cuối vụ lúa thóc nườm nượp đổ về nhà dân, Quỷ chỉ còn chơ gốc dạ.

    Bực tức vì 2 mùa liền không thu được gì, quỷ lại đổi điều khoản thành "ăn cả gốc lẫn ngọn", quỷ nghĩ rằng lần này người dân sẽ chẳng có cách gì chống lại, bao nhiêu nông sản sẽ về hết tay chúng. Phật thấy vậy liền ban cho người dân cây ngô, đến khi thu hoạch, trong nhà người dân ngô chất đầy bồ. Còn quỷ chẳng thu được gì.

    Uất ức vì không thu được nông sản, quỷ không cho người dân thuê ruộng. Phật bảo người dân đến mua lại của quỷ một khoanh đất bằng bóng chiếc áo cà sa treo trên ngọn tre. Thấy bán được khoanh đất nhỏ với giá hời, quỷ cũng đồng ý. Khi người nông dân trồng cây tre xuống, cây tre vụt mọc cao lên tận trời, chiếc áo cà sao mở rộng như như biển, bóng áo cà sa che khắp mặt đất, che hết đất của quỷ.

    Quỷ mất hết đất đai, phải lùi ra tận biển Đông. Uất hận, chúng tụ tập quân đội đánh chiếm lại ruộng đất. Biết được quỷ sợ vôi bột, lá dứa, máu chó, Phật bảo lại cho người dân, người dân sử dụng những thứ đó 3 lần đánh bại lũ quỷ. Quỷ bị đuổi ra tận biển Đông khóc than với Phật mỗi năm cho chúng vài ngày được về đất liền thăm phần mộ tổ tiên. Phật đồng ý mỗi năm vào dịp Tết Nguyên Đán cho quỷ về thăm phần mộ tổ tiên.

    Từ đó trở đi, mỗi địp Tết đến, người dân lại dựng cây Nêu trước nhà, bên trên cây Nêu buốc 1 bó lá dứa, treo 1 chiếc niêu đất bỏ chút vôi bột bên trong, sau đó lấy vôi vẽ hình cánh cung hướng về phía đông để xua đuổi ma quỷ.

    >>> Năm mới 2021 AI xông đất nhà bạn? Sẽ mang lại nhiều may mắn tài lộc?

    Xem ngay XEM TUỔI XÔNG ĐẤT 2021 mới nhất>>>

    3. Ý nghĩa sâu sắc cây nêu ngày Tết

    Cây nêu trở thành biểu tượng của sự đấu tranh giữa cái thiện và ác, giữa thiên thần và quỷ dữ, nhằm bảo vệ cuộc sống bình yên cho con người. Ngày Tết thần linh về trời, con người cần có những "bửu bối" của thần nhằm đề phòng cảnh giác, chống lại sự xâm nhập của ác quỷ.

    Trồng cây nêu đã trở thành tục lệ Tết phổ biến của các dân tộc Việt Nam: từ Kinh, Thái, Mường đến Ba Na, Gia Rai... Trên ngọn nêu, người ta thường treo một túm lá dứa, lông gà, cành đa, lá thiên tuế, những chiếc khánh và con cá bằng đất nung, cùng một tán tròn bằng tre nứa dán giấy đỏ.

    Ngoài ra có nơi còn treo những chiếc đèn lồng, đèn xếp hoặc vài xấp tiền, vàng mã... Dù với dụng ý khác nhau, nhưng những vật treo đều tượng trưng cho mong muốn bảo vệ con người, tạo lập hạnh phúc cho con người. Ví như lá dứa để dọa ma quỷ (vì ma quỷ sợ gai), không cho chúng vào quấy phá.

    Cái khánh đồng âm với “khánh” có nghĩa là “phúc”: năm mới đem lại hạnh phúc cho gia đình. Cành đa tượng trưng cho điều lành và tuổi thọ. Tiền vàng mã để cầu tài, cầu lộc. Lông gà là biểu tượng chim thần (một sức mạnh thiên nhiên giúp người).

    Ngày xưa cây nêu được dựng với ý nghĩa trừ ma quỷ, nhưng ý nghĩa thực của cây nêu trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam trải rộng hơn. Theo thời gian, cùng với sự phong phú của các lễ vật treo trên ngọn cây, cây nêu được coi là cây vũ trụ nối liền đất với trời, do tín ngưỡng thờ thần mặt trời của các dân tộc cổ sơ, hàm chứa ý thức về lãnh thổ của người Việt Nam.  Dựng nêu ngày Tết bao gồm trong nó cả các dụng ý để trừ ma, quỷ, thờ phụng thần linh và vong hồn tổ tiên, tảo trừ những điều xấu xa của năm cũ. 

    Trong xã hội thị tộc, chiếm hữu nô lệ thì cây nêu biểu trưng cho một cộng đồng tộc người, khẳng định địa vực cư trú của cộng đồng đó. 

    Trong các lễ hội, cây nêu là tiêu điểm tập trung, cố kết của tâm thức cộng đồng. Ðối với người nông dân, nông lịch luôn gắn bó với cuộc sống, định hình thời vụ sản xuất và sinh hoạt, lễ hội. Thời điểm cuối năm là lúc nông nhàn, chuẩn bị bước vào các hoạt động vui chơi. 

    Khi cây nêu được dựng lên, tất cả mọi hoạt động khác đều dừng lại. Nó tạo nên thế cân bằng tuyệt đối trong sự vận hành thay đổi giữa năm cũ và năm mới. Con người yên tâm vui chơi, cả cộng đồng sinh hoạt vui vẻ, quên đi những vất vả, nhọc nhằn của năm cũ.

    Đặc biệt, cây nêu còn được coi là cây vũ trụ - nối liền Đất với Trời. Tán tròn bằng giấy đỏ tượng trưng cho Mặt Trời và ngọn nêu là nơi chim thần (sứ giả của Mặt Trời) đậu. Cuối năm trồng cây nêu để đầu năm ngọn nêu vươn lên cao đón ánh nắng xuân, sức sống xuân, để cầu cho mọi người mãi mãi một mùa xuân…

    Cây nêu của dân tộc Việt Nam còn mang triết lý âm dương, được biết qua hai chữ Càn (Trời) và Khôn (Đất) nằm trong hình ảnh cái nón và cây gậy của Chử Đồng Tử  và Tiên Dung. Nó bao hàm sự thống nhất và tương trợ giữa Âm và Dương hay sự không tách rời giữa Động và Tĩnh…

    4. Cây nêu trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam 

    Ngày xưa, cây nêu là biểu tượng cho sự uy quyền, nhà nào có quyền thế nhất là nhà đó cây nêu cao nhất. Gần đây, phong tục trồng cây nêu ngày Tết đã dần mất đi trong cộng đồng người Việt Nam thời hiện đại, và được thay thế với tục chơi cành hoa đào, hoa mai ngày Tết. 

    Cây nêu chỉ còn bắt gặp tại các chùa, đình, một số vùng quê. Hiện nay, những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc dần dần được phục hồi, trong những năm gần đây cây nêu được dựng lên tại các chùa, đình, khu du lịch, các trung tâm văn hóa, công ty… thể hiện chủ quyền của nền văn hóa truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam mãi mãi không bao giờ mất. 

    Cây nêu trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam có đặc điểm khá đa dạng tùy thuộc địa phương, phong tục, dân tộc, giai cấp xã hội v.v. Có cây nêu mang tính nguyên sơ, không gắn liền với lễ hội mà hình thức cổ xưa nhất còn thấy ở cộng đồng người nông dân.  Với tục dùng cành tre dài cắm trên ruộng sau khi gặt, khi thấy dấu hiệu này, người ta biết là chủ ruộng giữ lại mầm lúa cho mùa năm sau, không thể tuỳ tiện thả trâu bò vào ăn.

    Cây nêu ở vùng nông thôn

    Riêng đối với dân tộc thiểu số, cây nêu loại này xuất hiện ở những vùng rẫy thuộc sở hữu cá nhân chưa khai hoang. Người chủ rẫy tìm bốn cây cao to, chặt đứt ngang thân, dựng ở bốn góc rẫy như bốn cái trụ và gọi đó là cây nêu.

    Cây nêu của người dân tộc Cor

    Cây nêu ở  các lễ hội

    Những cây nêu gắn liền với các lễ hội như ngày Tết, hội làng, có hình thức cầu kỳ hơn. Cây nêu thường sử dụng một số loại cây họ tre như tre, bương, lồ ô, có độ cao khoảng 5-6 mét, chặt sạch các nhánh và lá tre, chỉ để lại trên ngọn tre có nhánh lá.Trên ngọn cây treo một vòng tròn nhỏ, vòng tròn này buộc nhiều thứ khác nhau (tùy phong tục địa phương) như: lá phướn, những chiếc khánh (chuông gió) để những khánh đó va đập nhau kêu leng keng trong gió. Chiếc khánh, đồng âm với “khánh” có nghĩa là “phúc”: năm mới đem lại hạnh phúc cho gia đình…

    >>Đã có VẬN HẠN 2021 mới nhất. Hãy xem ngay, trong năm 2021 vận mệnh bạn như thế nào nhé!

    Tạp Chí 12 Con Giáp

     

     

     

    Tác giả: Bảo Châu

    Đánh giá bài viết
    Chia sẻ bài viết
    Xếp hạng: 4.5 · 2 đánh giá
    Bình luận

    Tin cùng chuyên mục

    Bói bài - Xem bói bài tây - Gieo quẻ
    Hãy nhấn vào các lá bài để lấy quẻ xem bói bài luận vận mệnh, công danh, sự nghiệp, tài tộc, gia đạo.
    Lưu ý: Nguyên tắc Nam Tả - Nữ Hữu (Nam nhấn chọn bằng tay trái, nữ tay phải)
    Bốc bài
    Bốc bài
    Bốc bài
    Bốc bài
    Bốc bài
    Bốc bài
    Thư viện tổng hợp
    Thuật chiêm tinh Trung Quốc và sự hình thành Lịch Vạn Niên của người Trung Quốc
    Phong tục tập quán - 07/05/2021 08:53
    Lịch vạn niên là cuốn lịch pháp bắt nguồn từ Trung Quốc, được soạn theo chu kì ngày tháng năm dựa theo thuyết âm dương ngũ hành và quy luật tương sinh tương khắc...Vậy sự hình thành lịch vạn niên như thế nào? Trong bài viết dưới đây, Lịch Vạn Niên 365 sẽ chia sẻ những thông tin về sự hình thành lịch vạn niên của người Trung Quốc và thuật chiêm tinh Trung Quốc.
    Giờ Hoàng Đạo, Giờ Hắc Đạo là gì và Cách Chọn Giờ Hoàng Đạo
    Phong tục tập quán - 07/05/2021 07:47
    Có vị thần thiện cũng có vị thần ác, mỗi thần đều được ông Trời giao phó cho một nhiệm vụ quan trọng. Chính vì thế mà trong 12 giờ có 12 vị Thần sát luân phiên nhau làm nhiệm vụ, mỗi vị đảm nhận một ngày trong tháng trong năm. Đường đi của các thần thiện được gọi là Hoàng đạo còn đường thần ác đi chính là Hắc đạo. Vậy ngày hoàng đạo là gì, ngày hắc đạo là gì? Khái niệm của giờ hoàng đạo và hắc đạo được hiểu như thế nào?
    Lục Thập Hoa Giáp là gì, cách tính Lục Thập Hoa Giáp
    Phong tục tập quán - 05/05/2021 08:13
    Từ rất lâu bảng 60 hoa giáp hay lục thâp hoa giáp đã được dùng phổ biến trong văn hóa phương Đông. Và thiên can, địa chi được sử dụng rộng rãi trong năm, tháng, ngày, giờ. Lục thập hoa giáp được chia ra năm loại ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Cứ hai can chi liên tiếp là một loại ngũ hành.
    Con Số Nào Hợp Phong Thủy Theo Bản Mệnh Của Bạn
    Phong thủy đời sống - 05/05/2021 04:48
    Theo phong thủy âm dương thì mệnh của bạn là một trong những yếu tố ảnh hưởng nhiều đến công việc và cuộc sống của chúng ta.
    Tại sao ko nên xây nhà khi chủ nhà phạm vào 1 trong 3 đại kỵ là Kim Lâu – Hoang Ốc – Tam Tai năm 2021
    Phong thủy đời sống - 05/05/2021 08:48
    Dân gian từ xưa đến nay vẫn luôn quan niệm “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”. Câu nói trên không chỉ đơn thuần có ý nghĩa là người đàn ông xây nhà mà sâu xa hơn còn có một tầng nghĩa khác chính là khi xây nhà thì xem tuổi đàn ông, khi cưới xin sẽ xem tuổi đàn bà. Nếu gia đình sống nhiều thế hệ, khi xây nhà nên xem theo tuổi của người đàn ông làm chủ gia đình, có thể là người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhà hoặc con trai trưởng.
    Lỗ Ban Kinh hướng dẫn hóa giải hai nhà cửa đối diện nhau
    Phong thủy đời sống - 05/05/2021 08:36
    Nhưng ngày nay, thành phố chật hẹp, người đông, nhiều căn hộ, nhà cao tầng chuyện cửa đối diện cửa khó tránh khỏi, nếu phạm vào điều kiêng kỵ này thì sẽ hóa giải bằng cách nào?
    Sống chậm
    Bài học cuộc sống - 28/04/2021 12:29
    Bởi vì lẽ sống ở đâu xa? Lẽ sống ở ngay trong cuộc sống này - mỗi ngày - mỗi phút. Osho từng nói “Cuộc sống là quá trình. Không có cách nào đạt tới cuộc sống ngoại trừ việc sống nó, tuôn chảy cùng nó”. Hay có ai đó cũng nói “Ý nghĩa của cuộc sống nằm trong cuộc sống, tất cả đều xem bạn sống như thế nào”.
    10 Cách nuôi dưỡng mối quan hệ bên vững
    Bài học cuộc sống - 25/04/2021 05:43
    Nuôi dưỡng mối quan hệ tốt không chỉ giúp cuộc sống thường ngày trở nên tươi đẹp mà còn giúp cho cuộc sống công sở trở nên dễ thở hơn. Làm thế nào để có được những mối quan hệ đẹp và bền vững thì không phải ai cũng biết.
    5 câu chuyện dạy bạn về cách tư duy đỉnh cao
    Bài học cuộc sống - 24/04/2021 09:25
    Bước đầu tiên để chuẩn bị cho cuộc hành trình làm giàu, bạn cần thay đổi tư duy và thay đổi cách nhận thức hẹp hòi của mình khi nhìn nhận 1 vấn đề sự việc nào đó. 5 câu chuyện dạy bạn về cách tư duy đỉnh cao giúp bạn có những hành trang tốt hơn trên con đường đi tìm thành công.
    Giải mã giấc mơ những con số?
    Tâm linh huyền bí - 05/05/2021 04:57
    Ngủ nằm mơ thấy trúng số là điềm gì? Bạn mơ thấy mình trúng xổ số hay bạn thường xuyên mơ thấy người khách trúng số… điều đó là điềm báo gì? Cùng giải mã giấc mơ thấy trúng số nhé!
    Ý nghĩa của 10 Con số 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 trong cuộc sống
    Tâm linh huyền bí - 05/05/2021 04:48
    Mỗi một con số lướt qua cuộc đời chúng ta đều có ý nghĩa riêng và ẩn chứa nhiều thông điệp.
    4 cách xem tướng nhận biết người hiền hòa thân thiện
    Tâm linh huyền bí - 04/05/2021 11:00
    Lông mày hình vòng cung, cũng giống như lông mày lá liễu, kiểu lông mày này mềm mại, thanh tú, đặc biệt là khi cười, lông mày có sức uốn cong hấp dẫn, nếu nói năng lại nhẹ nhàng
    Phật giáo có tin công dụng của lễ cầu siêu cho vong linh hay không?
    Phật Pháp Nhiệm Màu - 07/05/2021 04:54
    Phật giáo tin tưởng ở tác dụng của cầu siêu. Thế nhưng, tác dụng ấy có giới hạn nhất định. Cầu siêu chỉ là một sức mạnh thứ yếu, không phải là sức mạnh chủ yếu.
    Các bạn dành chút thời gian sám hối vào 14 và 30 Âm lịch
    Phật Pháp Nhiệm Màu - 29/04/2021 03:03
    Nếu quý đạo hữu nào ăn chay được nguyên ngày thì quá tốt. Buổi sáng ăn mặn, buổi chiều và tốt ăn chay thì cũng tốt. Trong bữa ăn, đã ăn 1 miếng thịt rồi mới chợt nhớ ra hôm nay ăn chay thì cứ tiếp tục ăn nhưng chỉ ăn những món thực vật có trên bàn thì cũng quá tốt nha quý đạo hữu.
    Tại sao nên cầu siêu?
    Phật Pháp Nhiệm Màu - 27/04/2021 11:37
    Người Việt Nam chúng ta ảnh hưởng của tín ngưỡng Phật giáo. Trong tinh thần tín ngưỡng của Phật giáo, lễ cầu siêu có một ý nghĩa hết sức lớn lao đối với người đã khuất. Vì qua những lời kinh trì tụng của Chư tăng trong lễ cầu siêu sẽ giúp cho người quá vãng hiểu và giác ngộ chân lý. Nhờ biết giác ngộ, từ đó thoát khỏi cảnh giới tối tăm đọa đày mà siêu sanh về nơi tịnh độ.
    Người tuổi sửu và những lưu ý trong năm Tân Sửu 2021
    Xem bói tử vi - 05/05/2021 08:25
    Năm Tân Sửu 2021, người tuổi Sửu được quý nhân chủ động đến cửa giúp đỡ nên nhận nhiều tài lộc, chuyện tình duyên cũng viên mãn. Và những lưu ý trong năm Tân Sửu 2021
    Thái dương thủ cung ở tỵ vận mệnh thế nào?
    Xem bói tử vi - 05/05/2021 08:20
    Sao Thái dương tại cung Tỵ độc tọa thế vượng cung Tài bạch, tài vận vượng thịnh, có tài kinh doanh quản lý tiền tài, thu nhập cao, tay nghề giỏi, có thể đạt được danh lợi song toàn, nên theo đuổi ngành thương mại xuất nhập khẩu hoặc doanh nghiệp lớn.
    Nhận diện 5 anh chàng cung hoàng đạo hay ghen nhất
    Xem bói tử vi - 04/05/2021 11:20
    “Có yêu thì mới có ghen” Nhưng chỉ vì một hành động nhỏ nhặt của người kia cũng nổi cơn ghen tuông vô cớ thì thật không hay. Vậy hãy cùng 12 cung hoàng đạo nhận diện những anh chàng Hoàng đạo nào hay ghen nhất nhé.
    ​Không có bạn gái, trai trẻ nuôi lợn nái ôm ngủ
    Chuyện lạ - 28/04/2021 07:13
    Câu chuyện đùa tưởng thật này xảy ra tại Thái Lan và đã từng khiến dân mạng phải cười bò vì độ ‘chịu chơi’ của anh chàng. Không có bạn gái, trai trẻ nuôi lợn nái ôm ngủ.
    Bào thai giấu cạnh xác ướp giám mục thế kỷ 17 và bí ẩn của hai hài cốt
    Chuyện lạ - 14/04/2021 07:09
    Bí ẩn về xác ướp của Giám mục Peder Winstrup cùng với một bào thai ở dưới chân được chôn cất vào thế kỷ 17, mới đây các nhà khoa học hiện đại và khảo cổ học đã khám phá sự thật đằng sau bào thai chôn cùng xác ướp giám mục Thụy Điển.
    Những chiếc máy bay mất tích một cách khó hiểu và không để lại dấu vết trên thế giới
    Chuyện lạ - 12/04/2021 09:11
    Những chiếc máy bay mất tích một cách khó hiểu và không để lại dấu vết nào, bất chấp những công nghệ giải cứu và tìm kiếm phức tạp mà chúng ta có. Cùng Lịch Vạn Niên 365 tìm hiểu những vụ mất tích máy bay bí ẩn trên thế giới.
    Chia sẻ