Tết Hạ Nguyên (Tết Cơm mới) và ý nghĩa của nó trong truyền thống dân tộc.

09/10/2020 10:50
Thu sắp tàn, Đông sắp đến, gió lạnh thổi về, đánh đấu ngày hội lễ Hạ nguyên gần kề. Trong khi mỗi gia đình, cũng như chùa chiền, đang sửa soạn cho ngày lễ Tết Hạ Nguyên, chúng ta hãy tìm hiểu ý nghĩa của ngày lễ hội thuần túy này của dân tộc.

    1. Tết Hạ Nguyên.

    Theo phong tục dân gian Tết Hạ Nguyên được tiến hành vào ngày mồng Một hoặc mồng Mười, cũng có thể là ngày Rằm tháng 10 Âm lịch hàng năm.

    Theo quan niệm của ông bà ta ngày xưa, những ngày này Thiên Đình cử thần Tam Thanh xuống trần gian để xem xét việc tốt xấu về tâu với Ngọc Hoàng. Do vậy, mọi nhà phải tiến hành làm lễ để thần Tam Thanh ban phúc lành, tránh tai họa, vận hạn và cũng là dịp "'tiến tân" cơm gạo mới cúng tổ tiên.

    Tết Hạ Nguyên (Tết Cơm mới) và ý nghĩa của nó trong truyền thống dân tộc.

    Tết Hạ Nguyên cũng là ngày con cháu "tiến tân" cơm mới dâng lên ông bà tổ tiên

    Nhân Tết Hạ Nguyên mọi người đều mua quà và gạo nếp ới cùng những đặc sản lúc giao mùa Thu Đông biếu ông, bà, cha mẹ và những bậc được tôn kính để tỏ lòng hiếu thuận, biết ơn bề trên

    2./ Ý nghĩa của Tết Hạ Nguyên trong văn hóa dân gian.

    Thu sắp tàn, Đông sắp đến, gió lạnh thổi về, lá vàng rơi lác đác để lại những thân cây trụi lá, đánh đấu ngày hội lễ Hạ nguyên gần kề. Trong khi mỗi gia đình, cũng như chùa chiền, đang sửa soạn cho ngày lễ Tết Hạ Nguyên, chúng ta hãy tìm hiểu ý nghĩa của ngày lễ hội thuần túy này của dân tộc.

    Từ trong cội rễ văn hóa dân gian Việt Nam, rằm tháng Bảy hay ngày lễ Hạ nguyên, rằm tháng Mười, đều là ngày lễ cổ truyền quan trọng:

    “Rằm tháng Mười, mười người mười cởi

    Rằm tháng Bảy, người cởi người không”

    Tết Hạ Nguyên (Tết Cơm mới) và ý nghĩa của nó trong truyền thống dân tộc.

    Các đồng bào dân tộc Tây Nguyên trong ngày Tết Cơm mới (Tết Hạ Nguyên)

    Theo phong tục tập quán Việt tộc, rằm tháng mười hàng năm được tổ chức trọng thể, vượt thoát phạm vi gia đình và trở thành một lễ hội tâm linh của dân tộc Việt, một sinh hoạt tín ngưỡng mang đậm tính nhân văn nơi chốn già lam tịnh địa. Đây cũng chính là điều mà nhà thơ Huyền Không đã khẳng định trong bài thơ Nhớ chùa:

    “Mái chùa che chở hồn dân tộc,

    Nếp sống muôn đời của tổ tông.”

    Mái chùa xưa và nay, dù ở nơi đất Tổ hay trời phương ngoại vẫn là nơi hội tụ của muôn ngàn con dân đất Việt chung dòng máu Lạc Hồng, chung một ý niệm đồng bào ruột thịt. Và rằm tháng Mười giờ đây không chỉ mang ý nghĩa đơn thuần là Tết Hạ nguyên mà trở thành một nếp sống tâm linh của người con Phật. Trong ngày lễ Hạ nguyên, người Phật tử dâng trọn tấm lòng tưởng niệm ân đức sâu dày của chư Phật, chư Bồ tát, chư Hiền Thánh Tăng, đã từng khai sáng và trùng hưng huyết mạch của Đạo Phật tại thế gian này.

    Hàng đệ tử chúng ta, những người mang sứ mệnh truyền thừa chánh pháp của Thế Tôn, mang đuốc tuệ vào lòng thế cuộc, vận chuyển bánh xe chánh pháp giữa rừng đời phải chọn một ngày thích hợp như lễ Hạ nguyên để “Tiên tri Tam đức, hậu báo tứ ân” nhằm thắp sáng tiền đồ hoàng dương Phật pháp.

    Tết Hạ Nguyên (Tết Cơm mới) và ý nghĩa của nó trong truyền thống dân tộc.

    Lễ Hạ nguyên ở chùa tuy hình thức có phần đơn sơ hơn so với các lễ hội Phật giáo khác như Đại lễ Phật đản, Đại lễ Vu Lan, nhưng về nội dung vẫn phản ánh đậm nét mầu sắc tâm linh, và nhắc nhỡ người con Phật hãy sống như chánh pháp, hành xử theo chánh pháp theo gương các bậc Tiên hiền cổ thánh ngàn xưa.     

    >> Xem TUỔI XÔNG ĐẤT mới nhất!

    >> Xem TỬ VI HÀNG NGÀY mới nhất!

    3./ Sắm lễ ngày Tết Hạ Nguyên

    Theo phong tục từ cổ xưa, ngày tết Cơm Mới (tết Hạ Nguyên) nhà nhà đều nấu xôi gạo mới, sắm sửa hương hoa, đèn nến cùng mâm lễ mặn thơm ngon tinh khiết để cúng tổ tiên.

    Tết Hạ Nguyên (Tết Cơm mới) và ý nghĩa của nó trong truyền thống dân tộc.

    4./ Văn khấn tổ tiên (Ngày Tết Cơm mới)

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    - Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

    - Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

    - Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

    - Con kính lạy Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội họ nội họ ngoại.

    Tín chủ (chúng) con là:..................................................................................................

    Ngụ tại:.......................................................................................................................

    Hôm nay là ngày mồng Một (mồng Mười Rằm) tháng Mười là ngày Tết Cơm Mới, tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, nấu cơm gạo mới, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.

    Trộm nghĩ rằng:

    Cây cao bóng mát

    Quả tốt hương bay

    Công tài bồi xưa những ai gây

    Của quý hóa nay con cháu hưởng

    Ơn Trời Đất Phật Tiên, Chư vị Tôn thần

    Sau nhờ ơn Tổ tiên gây dựng, kể công tân khổ biết là bao

    Đến nay con cháu dồi dào, hưởng miếng trân cam

    Nay nhân mùa gặt hái

    Gánh nếp tẻ đầu mùa

    Nghĩ đến ơn xưa

    Cày bừa vun xới ,

    Sửa nồi cơm mới

    Kính cẩn dâng lên

    Thường tiên nếm trước

    Mong nhờ Tổ phước

    Hoà cốc phong đăng

    Thóc lúa thêm tăng

    Hoa màu tươi mới

    Làm ăn tiến tới

    Con cháu được nhờ

    Lễ tuy đơn sơ

    Tỏ lòng thành kính

    Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần. Cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

    Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ........................................., cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

    Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

    Nam mô a di Đà Phật

    Nam mô a di Đà Phật!

    Nam mô a di Đà Phật!

    >> Xem thêm NGÀY TỐT XẤU mới nhất!

    >> Xem thêm TỬ VI  mới nhất!

    Theo Phong tục truyền thống Việt Nam

    Tác giả: Bảo Châu

    Đánh giá bài viết
    Chia sẻ bài viết
    Xếp hạng: 4.5 · 2 đánh giá
    Bình luận

    Tin cùng chuyên mục

    Văn khấn sắm lễ ngày mồng một và ngày rằm hàng tháng
    Phong tục tập quán - 2021-11-18 08:15:39.0
    Theo tục lệ xưa để lại, cứ vào ngày mồng Một và chiều tối ngày Rằm hàng tháng, các gia đình người Việt Nam thường làm lễ cúng Gia Thần, Gia Tiên để cầu xin cho mọi người trong gia đình được khoẻ mạnh, bình an, may mắn, thành đạt... .
    Ngày 11 tháng 11 là ngày gì? Nguồn gốc của ngày Lễ Độc thân 11/11, Những cách để "biến" ngày này trở thành ngày tuyệt vời đối với dân FA
    Phong tục tập quán - 2021-11-09 19:16:15.0
    Ngày 11 tháng 11 (11/11) được chọn bởi vì số "1" gợi nhắc đến một cá nhân hãy còn đơn thân. Ngày 11/11 là Ngày lễ độc thân, một ngày lễ tự phát của giới trẻ Trung Quốc.
    Nguồn gốc của việc Thắp hương, Tại sao không thắp hương ban đêm khuya?
    Phong tục tập quán - 2021-11-07 16:26:26.0
    Thời xa xưa, khi cần giao tiếp với Trời Đất, thế giới vô hình, con người không thắp hương mà đốt Lửa ở ngoài trời. Lửa giúp con người khai mở Thiên Quang mang lại ánh sáng nội tại giúp con người có thể giao tiếp với thần linh, các cõi vô hình.
    Ý nghĩa Tết Trùng Thập - Ngày mồng 10 tháng 10 âm lịch
    Phong tục tập quán - 2021-11-06 19:54:22.0
    Tết Trùng Thập hay Tết Song thập (mùng 10 tháng 10 hoặc 15 tháng 10 Âm lịch) còn gọi là tết của các thầy thuốc, hay Tết Cơm mới tháng mười. Tết này còn gọi là Hạ Nguyên để đối với Thượng Nguyên (ngày 15 tháng Giêng) theo tục lệ Đạo Phật .
    Văn Khấn Tết Hạ Nguyên, Tết Cơm Mới, Tết Trùng Thập
    Phong tục tập quán - 2021-11-06 19:53:59.0
    Theo phong tục dân gian Tết Hạ Nguyên được tiến hành vào ngày mồng một hoặc ngày mồng mười, cũng có thể lạ vào ngày rằm tháng mười âm lịch hàng năm.
    Tổng hợp lời chúc hay dành cho thầy cô ngày 20-11
    Phong tục tập quán - 2021-10-24 05:47:22.0
    Ngày 20/11 là dịp để các thế hệ học sinh “đền đáp” lại công ơn dưỡng dục của các thày cô, là dịp để lớp lớp học trò ghi nhớ sâu sắc, gửi lòng thành biết ơn đến những người “tháng tháng, năm năm vẫn không ngừng chèo lái con thuyền”.
    Trên bàn thờ mà xuất hiện 9 điềm báo này là điềm gở sắp ập đến
    Phong tục tập quán - 2021-10-22 06:28:06.0
    Về mặt tâm linh, bàn thờ tổ tiên là yếu tố không thể thiếu trong mỗi gia đình. Khi mua bàn thờ, cần chọn loại bằng phẳng, chắc chắn, không có quá nhiều chi tiết rườm rà hay đường cong uốn lượn.
    Để có bí quyết sống thọ chúng ta nên quan tâm đến bộ 3 bộ phận này trên cơ thể sau tuổi 45
    Phong tục tập quán - 2021-10-20 05:21:09.0
    Sau tuổi 50, nguy cơ mắc bệnh tim mạch của phụ nữ gia tăng mạnh. Điều đó có nghĩa là việc biết những thông số về sức khỏe tim mạch và trao đổi với bác sỹ về những thông số đó là điều vô cùng quan trọng
    Bộ phận trên cơ thể nên chú ý để có cơ thể khỏe mạnh trong mùa đông
    Phong tục tập quán - 2021-10-19 05:22:08.0
    Tuy có diện tích nhỏ nhưng tai lại có diện tích tiếp xúc với không khí khá lớn. Nhiệt lượng ấy cũng dễ phát tán, da ở bên ngoài tai lại mỏng, lỗ tai thiếu lớp bảo vệ nên rất dễ bị nhiễm lạnh.
    99+ Lời Chúc Hay và Ý Nghĩa ngày Phụ Nữ Việt Nam ngày 20 tháng 10
    Phong tục tập quán - 2021-10-16 16:40:32.0
    Ngày 20 tháng 10 là ngày để tôn vinh Phụ Nữ Việt Nam, Lichvannien365 gửi đến bạn đọc Lời chúc dành cho Phụ Nữ nhân ngày 20 tháng 10
    Chia sẻ